Eerste hulp verlenen in het buitenland? Bezint eer ge begint!
Op LinkedIn heeft opleider en trainer Mariëlle Geraerts een interessant artikel geplaats over hulpverlenen in het buitenland. Met haar toestemming plaats ik het artikel op onze website.
Een EHBO-er voelt zich vaak geroepen om hulp te verlenen als dat nodig is. Maar wat voor ons als hulpverlener in Nederland normaal is om te doen, kan in het buitenland vervelende consequenties hebben. Voorkom dat je juridisch aansprakelijk gesteld wordt mocht de uitkomst voor het slachtoffer, ondanks jouw hulpverlening negatief zijn. De eerste regel als hulpverlener is het letten op eigen veiligheid. Dat is in dit geval ruim op te vatten.
Lees daarom het hele artikel.
Originele tekst
Eerste hulp verlenen in het buitenland? Bezint eer ge begint!
Afgelopen week verscheen er een post op LinkedIn waarin Mariëlle Geraerts haar ongeloof uitte over het feit dat een instructeur had gezegd dat reanimeren op straat in het buitenland strafbaar is. In China was er iemand voor veroordeeld. In deze nieuwsbrief ga ik daar op in. Er is enig nuanceverschil: het gaat namelijk niet om strafbaar zijn maar om aansprakelijkheid.
Jaren geleden was ik als hulpverlener op een paardenevenement in België. Tijdens de briefing kregen we te horen dat we op het terrein geen steunverband mochten aanleggen als iemand zijn pols of enkel had omgeslagen. Dit mochten we alleen op de hoofdpost onder het toezicht van de teamleider c.q. ambulancemedewerker. Want in België is het aanleggen van een steunverband een medische handeling, dus een voorbehouden handeling.
Ik heb natuurlijk gelachen en gevraagd om de papieren hiervan te overleggen en het staat letterlijk zo beschreven in de wet.
Een paar jaar later tijdens een cursus die ik gaf vertelde een cursist een ervaringsverhaal. Zij was op vakantie geweest op een vakantieresort in Marokko of Egypte. Aan het zwembad zag ze op een gegeven moment dat het met een andere gast niet goed ging (reanimatiebehoeftig). Ze wou gaan helpen maar werd door een andere (Nederlandse) landgenoot tegengehouden. Hij legde uit dat de gast een buitenlander was (een niet-Nederlander) en als zij hulp ging verlenen en hij overleefde het niet, kon ze in de gevangenis belanden.
Naar aanleiding van dit laatste verhaal ben ik toen e.e.a. gaan uitzoeken en het blijkt inderdaad waar te zijn. Wat voor ons als hulpverlener in Nederland normaal is om te doen, kan in het buitenland vervelende consequenties hebben.
Wereldwijd bestaan er de “Good Samaritan Laws”. Deze beschermen je tegen aansprakelijkheid zolang je te goeder trouw handelt en eerste hulp verleent binnen jouw mogelijkheden (kennis, kunde en vaardigheden). Helaas zijn er niet in alle landen deze “Good Samaritan Laws” en wordt de wettelijke aansprakelijkheid per land verschillend geïnterpreteerd. Dit houdt in dat in sommige landen elke vorm van eerste hulp kan leiden tot juridische procedures als de resultaten nadelig uitpakken.
In diverse Europese landen zoals Frankrijk, Duitsland en Verenigd Koninkrijk zijn er duidelijke wetten die de burgers beschermen tegen aansprakelijkheid wanneer ze vrijwillig hulp bieden in noodgevallen, mits ze te goeder trouw en zonder grove nalatigheid gehandeld hebben.
In andere landen zoals bijvoorbeeld bepaalde Oost-Europese landen zijn de wetten minder uitgebreid of minder bekend onder het grote publiek. De bescherming kan beperkter zijn en er kunnen strengere voorwaarden voor aansprakelijkheid van hulpverleners gelden.
Het is daarom wel slim om je van tevoren te informeren wat de regels zijn m.b.t. aansprakelijkheid bij het verlenen van eerste hulp in het land waar je op vakantie gaat. Maar waar kun je dan deze informatie vinden?
· Ambassade of consulaat van je eigen land
· Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland)
· Internationale EHBO-organisaties zoals “Rode Kruis” of “Rode Halve Maan”
· Officiële overheidswebsites (algemeen, gezondheids- of justitiedepartementen) van het betreffende (vakantie-)land
· Websites “Findlaw” en “Justia” (Engelstalig)
· Lokale reisverzekeringen en reisorganisaties
· WHO (Wereldgezondheidsorganisatie en andere gezondheidsorganisaties
Ik weet dat je altijd de beste intenties hebt als je hulp gaat verlenen, maar voorkom dat je juridisch aansprakelijk gesteld wordt mocht de uitkomst voor het slachtoffer, ondanks jouw hulpverlening, negatief zijn.
Mariëlle Geraerts